Co zrobić, jeśli padło się ofiarą przestępstwa związanego z kryptowalutami?

1. Reaguj szybko

Zabezpiecz pozostałe fundusze

"Czas to najważniejszy czynnik, kiedy reagujemy na przestępstwa związane z kryptowalutami" - wyjaśnia Marcin Zarakowski, CEO Recoveris i ekspert w dziedzinie ram prawnych technologii blockchain. "Każda mijająca minuta zwiększa ryzyko, że skradzione aktywa znajdą się poza naszym zasięgiem. Zabezpieczenie pozostałych środków w tzw. cold wallet – urządzeniu, które przechowuje nasze klucze prywatne w trybie offline - jest jednym z najskuteczniejszych pierwszych kroków, jakie należy podjąć. Dzięki temu znacznie zminimalizujemy narażenie na dalszy nieautoryzowany dostęp".

"Cold storage, który polega na przechowywaniu kluczy prywatnych całkowicie offline i poza zasięgiem atakujących, może być nawet tak prosty, jak zapisanie nowo wygenerowanej pary kluczy publicznych i prywatnych na kartce papieru. Jest to bardzo skuteczne jako pierwsza warstwa zabezpieczeń. Jednak w przypadku większej wartości środków lub długoterminowego przechowywania zalecamy korzystanie z zaawansowanych rozwiązań, takich jak portfele sprzętowe, aby połączyć wygodę z pełną ochroną" - dodaje Marcin. Do powszechnie uznanych marek portfeli na rynku należą m. in. Ledger, Trezor i Ellipal, z których to producentów każdy oferuje solidne rozwiązania do bezpiecznego przechowywania zasobów cyfrowych w trybie offline.

Jeśli nie czujesz się komfortowo w samodzielnym dbaniu o bezpieczeństwo swoich aktywów, rozważ scedowanie tej odpowiedzialności na dostawców, takich jak renomowane giełdy kryptowalut lub brokerzy. Należy jednak pamiętać:

• Zawsze włączaj uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA) na swoich kontach, co doda dodatkową warstwę bezpieczeństwa, wymagając nie tylko hasła, ale także drugiego etapu weryfikacji, takiego jak kod wysłany na telefon lub wygenerowany przez aplikację uwierzytelniającą.
• Miej świadomość nieodłącznego ryzyka związanego z podmiotami zewnętrznymi, ponieważ dostawcy ci sami mogą paść ofiarą hacków lub niewypłacalności. Aby ograniczyć to ryzyko, unikaj polegania wyłącznie na jednym dostawcy i zdywersyfikuj miejsca przechowywania swoich aktywów. Zawsze wybieraj renomowane i dobrze ugruntowane platformy z solidną historią w zakresie bezpieczeństwa.

Odblokowanie zablokowanych aktywów

Jeśli Twoje środki są stake'owane lub zablokowane w którymś z protokołów, ważne jest, aby natychmiast rozpocząć proces odblokowania lub wypłaty. Wiele sieci stosuje okresy oczekiwania, zanim twoje aktywa będą dostępne, ale szybkie rozpoczęcie procesu zmniejszy opóźnienia.

Podczas inicjowania wypłaty należy dokładnie sprawdzić szczegóły transakcji, takie jak adres portfela docelowego. Należy uważać na strony phishingowe lub fałszywe platformy naśladujące protokół, ponieważ atakujący mogą stosować takie taktyki, aby wykorzystać ofiary w sytuacjach podwyższonego stresu. Dostęp do platformy stakingowej powinniśmy uzyskiwać wyłącznie za pośrednictwem zweryfikowanych linków lub oficjalnych kanałów - zawsze zwracaj uwagę, czy adresy URL które odwiedzasz, oraz domeny z których przychodzą wiadomości są w pełni zbieżne z oficjalnymi należącymi do danej platformy (na przykład domeną dla giełdy Binance musi być binance.com, a nie binancee.com).

Wreszcie, należy uważnie monitorować proces wypłaty środków. Wiele platform zapewnia aktualizacje statusu, umożliwiając śledzenie, kiedy aktywa zostaną uwolnione. Po odblokowaniu, natychmiast przenieś je do bezpiecznego portfela, aby wyeliminować wszelkie ryzyko wynikające z pozostawienia ich w protokole.

Izolowanie dotkniętych urządzeń

Urządzenie wykorzystane podczas incydentu nadal może być zagrożone:

• Natychmiast odłącz je od Internetu, aby odciąć nieautoryzowany dostęp.
• Unikaj używania zainfekowanego urządzenia do kolejnych transakcji lub komunikacji, dopóki nie zostanie ono dokładnie sprawdzone pod kątem złośliwego oprogramowania.

2. Zabezpiecz swoje konta i urządzenia

Po zabezpieczeniu środków finansowych należy skupić się na zabezpieczeniu swojej dalszej aktywności w sieci:

• Zmień wszystkie hasła: Zacznij od kont e-mail, ponieważ często są one punktem wejścia do innych platform. Możesz użyć renomowanego menedżera haseł, aby tworzyć silne, unikalne hasła dla każdego konta. Nigdy nie przechowuj haseł w niezaszyfrowanych formatach, takich jak notatki, pliki lub e-maile, ponieważ w ten sposób będą one łatwo dostępne dla innych, jeśli twoje urządzenie lub konto zostanie naruszone.
• Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA): Dodaj dodatkową warstwę ochrony, włączając 2FA na wszystkich kontach, które je obsługują, w tym na giełdach i portfelach.
• Skanowanie w poszukiwaniu złośliwego oprogramowania: Skorzystaj z zaktualizowanych narzędzi antywirusowych i chroniących przed złośliwym oprogramowaniem, aby sprawdzić swoje urządzenia. Usuń wszelkie podejrzane oprogramowanie przed ponownym podłączeniem urządzenia do Internetu.
• Przestań przechowywać dane uwierzytelniające w przeglądarkach: Wielu hakerów wykorzystuje przechowywane dane uwierzytelniające. Upewnij się, że poufne dane są przechowywane tylko w bezpiecznych, dedykowanych narzędziach.

3. Zbieranie dowodów

Posiadanie kompletnych rekordów z incydentu będzie miało istotne znaczenie dla procesu odzyskiwania środków i postępowania sądowego. Starannie udokumentuj:

• Transakcje: Zrób zrzuty ekranu wszystkich istotnych transakcji, w tym tych, które opróżniły Twój portfel lub przesłały środki gdzie indziej.
• Adresy portfeli: Zanotuj adresy portfeli, w tym te, które otrzymały Twoje środki i wszelkie adresy pośredniczące.
• Daty i godziny: Udokumentuj moment ataku i wszelkich podejrzanych aktywności, które zauważyłeś.

4. Zgłoś incydent

Poinformowanie odpowiednich organów ścigania i organizacji zwiększa szanse na odzyskanie utraconych aktywów oraz podjęcie skutecznych działań prawnych.

Zawiadomienie organów ścigania

W przypadku przestępstwa związanego z kryptowalutami zaleca się złożenie zawiadomienia bezpośrednio do wyspecjalizowanych jednostek, takich jak:

Aby przyspieszyć procedurę, warto skierować zawiadomienie bezpośrednio do Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości lub odpowiedniego departamentu Prokuratury Krajowej.

Zawiadomienie powinno zawierać:

• Rzeczowy opis zdarzenia – kiedy i jak doszło do przestępstwa.
• Materiał dowodowy – np. zrzuty ekranu transakcji, adresy portfeli kryptowalutowych, e-maile i wiadomości od oszustów.

Powiadomienie platform kryptowalutowych

Jeśli incydent miał miejsce na giełdzie kryptowalut lub przy użyciu usług konkretnego dostawcy portfela, niezwłocznie zgłoś sprawę do ich zespołu wsparcia. Wiele platform może:

• Zamrozić podejrzane transakcje zanim zostaną całkowicie wyprowadzone.
• Śledzić skradzione środki przy użyciu narzędzi analitycznych.
• Wspierać dochodzenie, współpracując z organami ścigania i specjalistami ds. odzyskiwania środków.

Aby zwiększyć skuteczność zgłoszenia, dołącz jak najwięcej informacji, np. dokładne daty transakcji, adresy portfeli oraz wszelkie podejrzane działania, które zauważyłeś.

5. Poszukaj profesjonalnej pomocy

Odzyskanie skradzionych kryptowalut to skomplikowany proces, który wymaga zarówno specjalistycznej wiedzy technicznej, jak i działań prawnych. W takiej sytuacji kluczowe jest skorzystanie z pomocy ekspertów, którzy łączą technologię z procedurami prawnymi, aby zwiększyć szanse na odzyskanie środków.

Firma Recoveris specjalizuje się w śledztwach on-chain, identyfikacji przepływu skradzionych aktywów oraz współpracy z giełdami i organami ścigania. Zespół Recoveris koordynuje kompleksowo sprawy związane z odzyskiwaniem skradzionych lub utraconych krypto aktywów, współpracując z organami ścigania, prawnikami specjalizującymi się w tego typu sprawach w różnych jurysdykcjach oraz z dostawcami usług aktywów wirtualnych.

W przypadku oszustw na większą skalę specjaliści mogą także wspierać poszkodowanych w organizacji lub dołączaniu do pozwów zbiorowych, co pozwala na skuteczniejsze dochodzenie roszczeń. Współpraca doświadczonych analityków blockchain oraz prawników to najlepsza strategia, aby nie tylko zidentyfikować sprawców, ale także podjąć skuteczne działania prawne i technologiczne.

6. Monitorowanie długoterminowe

Po zaopiekowaniu się konkretnym incydentem, uważnie obserwuj swoje konta:

• Regularne sprawdzanie transakcji: Monitoruj aktywność swojego portfela pod kątem nieautoryzowanych transakcji.
• Ustaw alerty: Włącz powiadomienia na swoich kontach, aby być na bieżąco z wszelką aktywnością, umożliwiając szybką reakcję, jeśli pojawi się wśród nich coś niecodziennego.

Podsumowanie

Stanie się ofiarą kradzieży kryptowalut, hacku, oszustwa lub tzw. rug pull jest trudnym doświadczeniem, ale szybkie działanie i profesjonalna pomoc mogą znacznie poprawić naszą sytuację. Zabezpieczając pozostałe środki, chroniąc swoje konta, zbierając dowody, zgłaszając sprawę organom ścigania i angażując ekspertów, zwiększysz swoje szanse na odzyskanie tego, co faktycznie należy do ciebie.